Θέλοντας να… παινέψουμε τα του οίκου μας (εν προκειμένω της περιοχής μας) έχουμε πολλάκις αναφερθεί στο εξαιρετικό έργο που εδώ και χρόνια συντελείται από την ερασιτεχνική θεατρική ομάδα που εδρεύει στο Δήμο Φυλής. Οι «Υπερφωτισμένοι», αποτέλεσμα σκέψης και πράξης του Γιάννη Γαλανόπουλου, επέστρεψαν με τη διασκευή της διάσημης κωμωδίας του Κάρλο Γκολντόνι «La Locandiera», εδώ… πιο δίπλα στο θέατρο «Αρχελάου» στους Θρακομακεδόνες, πριν φύγουν για νέες περιπέτειες προς Πελοπόννησο μεριά.
Η εξαιρετική σκηνοθεσία του Γιάννη Γαλανόπουλου και οι δυνατές ερμηνείες των πρωταγωνιστών έχουν ήδη λάβει πολύ καλές κριτικές, αλλά αυτό θα το αφήσουμε για μετά και θα «ξεφύγουμε» για λίγο. Με αφορμή τα όσα παρακολουθήσαμε στη χθεσινή τελευταία παράσταση στην κατάμεστη αίθουσα του «Αρχελάου», θα… καταπιαστούμε λίγο με τον όρο «ερασιτεχνική» που παραπάνω χρησιμοποιήσαμε ως προσδιορισμό για την ομάδα των «Υπερφωτισμένων».
Διάφοροι -διανοούμενοι και μη- έχουν αναφερθεί κατά το παρελθόν στα όσα χωρίζουν (ή νομίζουμε ότι χωρίζουν) την έννοια του επαγγελματισμού και του ερασιτεχνισμού: Ο ερασιτέχνης ως «εραστής της τέχνης», τελεί μια εργασία ή ένα είδος τέχνης επειδή τον ευχαριστεί και όχι για τις υλικές απολαβές. Την ίδια ώρα, ο ερασιτέχνης ως «αντ-επαγγελματίας» την ασκεί μη μεθοδικά ή χωρίς επιτυχία, ενώ ο επαγγελματίας δεν είναι απαραίτητο να ασκεί το επάγγελμά του με ευχαρίστηση, αφού φυσικός σκοπός του είναι το κέρδος.
Έστω λοιπόν κι ως διφορούμενη, η έννοια του ερασιτέχνη παραπέμπει σε κάτι όχι τόσο «λαμπερό» ή τόσο «επαγγελματικό». Και εδώ έρχεται το μεγάλο ερώτημα που μας «γεννήθηκε» παρακολουθώντας για ακόμη μια χρονιά τους «Υπερφωτισμένους»: ποιος, άραγε, βλέποντας τη «Locandiera» θα διέκρινε έστω κι ένα ψήγμα ερασιτεχνισμού; Τι από τα όσα αριστοτεχνικά μας παρουσιάστηκαν στη μικρή λοκάντα δεν αποτελούν αποθέωση της τέχνης του θεάτρου και δεν θα μπορούσαν να μπουν απευθείας στη σύγκριση με παραστάσεις επαγγελματιών; Τα ερωτήματα αυτά μάλιστα στροβιλίζουν εντονότερα στο κεφάλι μας, από τη στιγμή που «αλιεύσαμε» στο διαδίκτυο πως ο διακεκριμένος και αγαπημένος ηθοποιός Βασίλης Κούκουρας βλέποντας ως θεατής την παράσταση… ξεκάθαρα αμφέβαλλε για το αν τελικά υφίσταται διαφορά με τους επαγγελματίες ηθοποιούς (δείτε ΕΔΩ). Κάτι δεν θα ξέρει παραπάνω;
Ξεπερνώντας αυτά τα… φιλοσοφικά ερωτήματα, ερχόμαστε στο έργο: Στην καρδιά της Βενετίας, μέσα σ’ ένα μικρό, ζωντανό πανδοχείο την περίοδο του καρναβαλιού του 1753, η θρυλική «Λοκαντιέρα» Μιραντολίνα στήνει ένα αληθινό παιχνίδι εξουσίας και έλξης. Γοητευτική και πανέξυπνη, η δυναμική πανδοχέας περιβάλλεται από επίδοξους θαυμαστές: ένας Μαρκήσιος και ένας Κόμης τη βομβαρδίζουν με δώρα και πομπώδεις υποσχέσεις, μα εκείνη τούς χειρίζεται, χωρίς μεγάλη δυσκολία, προς όφελός της.
Η πραγματική δοκιμασία, όμως, εμφανίζεται με τον Ιππότη, έναν δηλωμένο μισογύνη που περηφανεύεται πως καμιά γυναίκα δεν μπορεί με τίποτα να τον συγκινήσει. Η Μιραντολίνα αποφασίζει να του κάνει ένα «μάθημα», εφαρμόζοντας μαεστρικά αυτό που ξέρει τόσο καλά, την τέχνη της αποπλάνησης. Σταδιακά, τον παρασύρει στα δίχτυα ενός έρωτα που δεν ομολογείται, ξεσκεπάζοντας την αλαζονεία του.
Η παράσταση πραγματεύεται ένα επίκαιρο ζήτημα, αυτό της σχέσης εξουσίας μεταξύ των φύλων και της θέσης της γυναίκας, η οποία ακόμα και στις μέρες μας καλείται να εξηγήσει γιατί απαιτεί σεβασμό, καλείται να απαιτήσει ισότητα, καλείται να διαπραγματευτεί -για όνομα του Θεού- για τη διαφύλαξη της σωματικής της ακεραιότητας.
Οι καταπληκτικές ερμηνείες όλων ανεξαιρέτως των ηθοποιών και οι σκηνοθετικές «πινελιές» και παρεμβάσεις του Γιάννη Γαλανόπουλου χαρίζουν μια άρτια παράσταση που δίχως την παραμικρή αμφιβολία οργανώθηκε με ψυχή και πάθος από ανθρώπους που αγαπούν και τιμούν το θέατρο. Μια παράσταση που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από μια επαγγελματική παραγωγή. Κάθε κίνηση, κάθε λόγος, κάθε λεπτομέρεια αποπνέει την ίδια ένταση και αυθεντικότητα που περιμένουμε να συναντήσουμε σε μεγάλα θέατρα: μια μεγάλη απόδειξη πως το ταλέντο και η αφοσίωση δεν μετρούνται ποσοτικά με… πιστοποιητικά, συμβόλαια και επαγγελματικές κατοχυρώσεις, αλλά με την αγάπη και τον σεβασμό προς την τέχνη και το κοινό.
Αν λοιπόν συμφωνήσουμε πως «…η τέχνη απαιτεί ήθος περισσότερο από δεξιοτεχνία», όπως φέρεται να έλεγε ο Αριστοτέλης σε μια φράση «απόσταγμα» του στοχασμού του περί της καλλιτεχνίας, μπορούμε με σιγουριά να υποστηρίξουμε ότι κάθε φορά που το μεράκι, το πάθος και το ταλέντο ξεχειλίζουν από μια ερασιτεχνική παράσταση, η γραμμή που χωρίζει τον επαγγελματισμό από τον ερασιτεχνισμό γίνεται αόρατη.
Πολλά συγχαρητήρια από εμάς στους Μάριαν Κατσίγιαννη (Μιραντολίνα), Βασίλη Σάβλα (Ιππότης), Δημήτρη Μαρτάκο (Μαρκήσιος), Αντώνη Μόσχο (Κόμης), Βίκυ Δημητρακοπούλου (Ορτένσια), Εύα Καρονίδου (Ντετζάνιρα), Χρήστο Λαγουτάρη (Φαμπρίτσιο), Αριάδνη Τσικαλάκη (Υπηρέτης), Νίκη Πλαβούκου (Κάρλα), Σοφία Γκαραβέλα (Μπιάνκα), Μαρία Γιακουμέλου (βοηθός σκηνοθέτη), Μαρία Μπούκουρη (χορογραφίες) και στον σκηνοθέτη Γιάννη Γαλανόπουλο.
Επόμενες παραστάσεις “La Locandiera”:
19/7 Φεστιβάλ Δήμου Ανδραβίδας Κυλλήνης (Σινέ Ρόδον, Σταφιδόκαμπος)
31/7 Πανελλήνιο Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου Κορίνθου (Διαγωνιστικό)
