Τη διπλή ανάγκη για καθημερινές μετακινήσεις και καλύτερες εμπορευματικές συνδέσεις στη Δυτική Αττική φιλοδοξεί να καλύψει ο Προαστιακός Δυτικής Αττικής. Το έργο σχεδιάστηκε πρωτίστως ως επιβατική γραμμή για κατοίκους και εργαζομένους στον άξονα Ασπρόπυργος – Ελευσίνα – Μέγαρα, ωστόσο η ίδια υποδομή προβλέπεται να εξυπηρετεί και τη μεταφορά φορτίων προς τις εγκαταστάσεις των ΕΛΠΕ σε Ασπρόπυργο και Ελευσίνα.
Όμως, σχεδόν δυόμισι χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης, το έργο έχει χάσει οριστικά τις αρχικές προθεσμίες και παραμένει χωρίς σαφή ορίζοντα ολοκλήρωσης. Δικαστικές εκκρεμότητες στον Ασπρόπυργο, τεχνικές εμπλοκές με τους αγωγούς καυσίμων και αλλαγές στο χρηματοδοτικό σχήμα έχουν ανατρέψει το αρχικό πρόγραμμα.
Ποιο είναι το φυσικό αντικείμενο της νέας γραμμής του Προαστιακού
Ο τελευταίος επίσημος σχεδιασμός αφορά ηλεκτροκινούμενη γραμμή μονής τροχιάς, με αμφίδρομη κυκλοφορία, μήκους 34,5 χιλιομέτρων από τα Άνω Λιόσια έως τον νέο σταθμό Μεγάρων. Κατά μήκος της προβλέπονται επτά σταθμοί στα ΕΛΠΕ Ασπροπύργου, στον Ασπρόπυργο, στη Βαμβακιά, στην Ελευσίνα, στα ΕΛΠΕ Ελευσίνας, στον Λουτρόπυργο και στη Νέα Πέραμο. Το φυσικό αντικείμενο περιλαμβάνει επίσης διασύνδεση προς Αθήνα, Πειραιά και αεροδρόμιο.
Η εργολαβική σύμβαση με τη ΜΕΤΚΑ υπογράφηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2023, έναντι 95,74 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, με αρχική περαίωση τον Απρίλιο του 2026. Ο συνολικός προϋπολογισμός, μετά την τελευταία τροποποίηση, ανέρχεται σε 131,996 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Η συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης περιορίστηκε σε 76,281 εκατ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από εθνικούς πόρους μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Η διοικητική λήξη μετατέθηκε από τις 20 Απριλίου στις 30 Ιουνίου 2026, ημερομηνία που επίσης παρήλθε χωρίς ολοκλήρωση των εργασιών.
Μέχρι που έχουν φτάσει οι εργασίες και τα δύο μέτωπα εμπλοκής
Το έργο δεν βρίσκεται στην αρχή του. Η τελευταία επίσημη ενημέρωση, τον Αύγουστο του 2025, κατέγραφε την αποξήλωση της παλιάς μετρικής γραμμής, την πορεία στα χωματουργικά έργα, τη διαμόρφωση υποστρώματος στο τμήμα Άνω Λιόσια – ΕΛΠΕ Ασπροπύργου και επιμέρους τεχνικές παρεμβάσεις σε Λουτρόπυργο και Νέα Πέραμο. Εκτοτε δεν έχει δημοσιοποιηθεί πορεία φυσικής προόδου ή κατάσταση ανά σταθμό. Δεν προκύπτει λοιπόν ότι έχει ολοκληρωθεί κάποιος σταθμός ή συνεχές τμήμα ώστε να είναι έτοιμο προς παράδοση.
Όσον αφορά τη γραφειοκρατία και τις εμπλοκές, το άμεσο εμπόδιο εντοπίζεται στον Ασπρόπυργο. Ο Δήμος αντιδρά στη διέλευση της γραμμής μέσα από τον αστικό ιστό και ζητεί υπογειοποίηση σε επίμαχα σημεία, υποστηρίζοντας ότι οι ισόπεδες διαβάσεις θα διχοτομήσουν την πόλη και θα επιβαρύνουν την κυκλοφορία. Μάλιστα, όταν συνεργεία επιχείρησαν τομές σε δημοτικούς δρόμους, ο Δήμος παρενέβη. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση χορήγησε μεν τις σχετικές άδειες, όμως η δημοτική Αρχή προσέφυγε στη Δικαιοσύνη ζητώντας την ακύρωσή τους.
Το δεύτερο μέτωπο αφορά τη συνύπαρξη της γραμμής με τους νέους αγωγούς καυσίμων της HELLENiQ Energy. Οι πρόσθετες τεχνικές απαιτήσεις, οι μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας και οι αρχαιολογικές εργασίες αποτελούν σημαντικά εμπόδια. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΜΕΤΚΑ αξίωσε 1,384 εκατ. ευρώ για υποαπασχόληση και απώλεια παραγωγικότητας την περίοδο Απριλίου – Ιουλίου 2025. Το αίτημα έγινε εν μέρει δεκτό, χωρίς να δημοσιοποιηθεί το τελικό ποσό, ενώ υπογράφηκε συμπληρωματική σύμβαση περίπου 5,4 εκατ. ευρώ.
Η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας
Η διαμάχη στον Ασπρόπυργο έχει πλέον περάσει από τα εργοτάξια στις δικαστικές αίθουσες. Ο Δήμος προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά των αποφάσεων που επιτρέπουν τομές και εργασίες σε δημοτικούς δρόμους. Η υπόθεση δεν αφορά το σύνολο του Προαστιακού, ούτε σημαίνει ότι το ΣτΕ έχει παγώσει ολόκληρο το έργο. Κρατά, όμως, σε εκκρεμότητα κρίσιμα κατασκευαστικά μέτωπα στον Ασπρόπυργο, χωρίς τα οποία η ανάδοχος δεν μπορεί να προχωρήσει συνεχόμενα κατά μήκος της διαδρομής. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί οριστική απόφαση που να κλείνει τη διαφορά ούτε σαφές χρονοδιάγραμμα για την επίλυσή της.
Παράλληλα, το αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης έχει περιοριστεί. Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση καλύπτει πλέον τη γραμμή από τα Άνω Λιόσια έως την αρχή του τμήματος των ΕΛΠΕ Ελευσίνας και από το τέλος του ίδιου τμήματος έως τον νέο σταθμό Μεγάρων. Εκτός ΤΑΑ έμειναν το ενδιάμεσο τμήμα και το σύστημα πληροφόρησης επιβατών, ενώ αφαιρέθηκε και η προαίρεση για επέκταση προς τον παλαιό σταθμό Μεγάρων.
Παρά τις δυσκολίες, υπάρχει η πιθανότητα, εάν και εφόσον λυθούν τα επιμέρους προβλήματα, να ολοκληρωθεί η γραμμή στα τέλη του 2027 ή αρχές 2028. Το έργο δεν δείχνει να οδηγείται σε εγκατάλειψη, ωστόσο η ολοκλήρωσή του προϋποθέτει δικαστική διευθέτηση, τεχνική λύση για τις επίμαχες διελεύσεις και τους αγωγούς και πρόσθετη χρηματοδότηση για την πλήρη επανεκκίνηση των εργασιών. Με τα σημερινά δεδομένα, μοιάζει επίσης πιθανό να «σπάσει» η παράδοση του έργου στα δύο.
thetotalbusiness.com
